Erec and Enide

La unua el la arturaj romanoj verkitaj de Chretien de Troyes ĉ. 1170 estis nomata Erec kaj Enide. La nombro da versioj verkitaj en aliaj lingvoj atestas la popularecon de ĉi tiu poemo.

La kimra versio troveblas sub la titolo, Geraint kaj Enid, kiu estis unu el dek unu kimraj rakontoj el la Mabinogion. La datado de Geraint kaj Enid restas necerta, sed la plimulto de modernaj akademiuloj nun kredas ke la versio de Chretien estis la pli malnova el la du.

La germana verkisto Hartmann von Aue verkis sian version, nomatan Erek (ĉ. 1190). Mi ne legis ĉi tion.

Mi sekvis la version de Chretien, ĉar ĝi estis pli bone verkita ol la kimra versio.

• Cervo kaj Akcipitro
• Provoj de Lojaleco
• Ĝojo de la Kortego

Cervo kaj Akcipitro

La rakonto komenciĝis dum Pasko ĉe Kastelo Cardigan, kiam Reĝo Arturo volis ĉasi blankan cervon, revivigante kutimon kie la venkanto kiu mortigas la blankan cervon povas kisi la plej belan virinon en la kortego. Gawain informis la reĝon ke estis malsaĝe revivigi ĉi tiun tradicion, ĉar ĉiu kavaliro pensus ke lia sinjorino estis la plej bela. Tio kaŭzus malkonsenton kaj koleron inter ili. Tamen, kun sia decido farita antaŭ la Ronda Tablo, Arturo rifuzis retiri sin.

Matene, dum la reĝo kaj la kavaliroj iris en la arbaron por ĉasi la blankan cervon, Erec, la filo de Reĝo Lac, tenis kompanion kun Reĝino Guinevere kaj ŝiaj kunulinoj. Guinevere vidis kavaliron kun lazura kaj ora kiraso rajdantan kun bela sinjorino kaj ĝiba nano. Guinevere petis unu el siaj kunulinoj eltrovi kiu estis la kavaliro kaj sinjorino.

Kiam la fraŭlino renkontis la nanon, li rifuzis permeson por ŝi paroli kun la kavaliro kaj sinjorino. Kiam la fraŭlino defiis la nanon, li svingis sian vipon al la vizaĝo de la fraŭlino. La fraŭlino estis sufiĉe rapida por kapti la frapon sur la palmo de sia mano. La vundita fraŭlino revenis al la reĝino, malkontenta.

Guinevere petis Erec provi paroli kun la kavaliro kaj la sinjorino. Erec ankaŭ renkontis la nanon. Tiun tagon, Erec havis nur sian glavon sed neniun kirason. Erec ricevis la saman traktadon kiel la vundita fraŭlino. La vipo de la nano trafis lian vizaĝon kaj kolon. Kvankam Erec deziris ataki la nanon pro la atako sur lin kaj la fraŭlinon, Erec sciis ke li ne povas esperi venki la nanan kavaliron kun nur sia glavo, ĉar li ne portis kirason tiun tagon. Tial Erec revenis al la Reĝino.

Erec informis Guinevere ke li deziras sekvi la kavaliron kaj sinjorinon, ĝis li povos trovi lokon por prunti kirason de alia kavaliro, prefere ol reveni al Cardigan. Erec esperis venĝi la vundojn faritajn al li kaj la fraŭlino de la reĝino. Erec forlasis Cardigan kaj sekvis la kavaliron kaj nanon.

Ĉe la fino de la tago, estis la reĝo kiu kaptis la blankan cervon. Arturo devos kisi sian elekton de la plej bela virino en la regno. Multaj el la kavaliroj estis malkontentaj pri ĉi tiu kutimo, ĉar ĉiu kredis ke sia amato estas la plej bela. Arturo, rekonante ke li havas problemon, petis la reĝinon pri konsilo. Guinevere rekomendis ke li atendu ĝis Erec revenos. Gawain konsentis kun la reĝino. Tio almenaŭ donus al la reĝo du tagojn por kisi la plej belan virinon en la regno.

Erec sekvis la kavaliron kaj la nanon al la fortikigita urbo de Laluth. Kvankam la urbo estis sufiĉe malriĉa, estis multaj kavaliroj en la stratoj. Erec malkovris kie ili loĝis por la nokto, do Erec ankaŭ iris trovi loĝejon.

Erec alvenis ĉe malriĉa loĝejo. La maljuna vavasoro salutis la heroon kaj ofertis sian hejmon por la fremdulo. Erec renkontis la edzinon de sia gastiganto kaj belan filinon. Erec tuj enamiĝis al la fraŭlino.

Erec eksciis de sia gastiganto ke li estis la kuzo de la Grafo de Laluth, tamen, li perdis sian landon post siaj multaj militoj, tial ili vivis en malriĉeco kaj ne povis ĝuste vesti sian filinon.

Erec ankaŭ eksciis de la vavasoro ke estis konkurso por la bela, blua akcipitro tenata ĉiun jaron. Nur sinjorino de granda beleco povas reklami la premion. Se alia sinjorino deziras eniri la konkurson, ŝia kavaliro devas defii la lastan venkanton. Se la sama sinjorino gajnas en tri sinsekvaj jaroj, ŝi povas konservi la birdon.

Kio plej interesis Erec estis ke la sinjorino akompanata de la kavaliro kaj nano kiun li sekvis, gajnis la akcipitron de du antaŭaj jaroj. Neniu aŭdacis defii ŝian rajton al la premio pro ŝia kavaliro, kiu estis konata kiel la Kavaliro de la Akcipitro en la Mabinogion.

Erec rimarkis ke li havis ŝancon venĝi la vundojn faritajn al li kaj la fraŭlino de sia reĝino, se nur li havus kirason. La maljuna vavasoro estis volonta oferti sian propran kirason al Erec. Erec petis alian bonon de sia gastiganto; li deziris preni la filinon de la vavasoro al la akcipitra konkurso. Erec ankaŭ diris al la vavasoro pri sia deziro edziĝi kun la filino de sia gastiganto. La patro estis feliĉa fordoni sian filinon en geedziĝo al princo. La patrino kaj filino ankaŭ estis feliĉaj.

Matene, post aŭskultado de la matena meso, Erec armis sin per la kiraso de la vavasoro. Li rajdis sian militĉevalon kun la filino de sia gastiganto flanke, rajdante la palfreon.

Amaso jam kolektiĝis por rigardi la konkurson. La kavaliro kun lazura kaj ora kiraso ne atendis ian defion, kaj diris al sia sinjorino preni la akcipitron. Erec tuj defiis la alian kavaliron. Nek unu kavaliro retirus sin de la venonta batalo.

La amaso liberigis la kampon, sciante ke batalo okazos. Ambaŭ kavaliroj ekipis sin per lancoj kaj preparis siajn ŝildojn antaŭ galopi unu kontraŭ la alia. En la turniro, ili estis egalfortaj, kaj ambaŭ estis elseliĝitaj. La du fortaj kavaliroj saltis sur siajn piedojn. Ili forĵetis siajn rompitajn lancojn kaj eltiris siajn glavojn.

Ambaŭ kavaliroj atakis unu la alian kun determino kaj lerteco. Ili batalis dum horoj. Iliaj ŝildoj estis en ciferoj, kaj ambaŭ kavaliroj ricevis multajn vundojn.

Inspirita de sia amo al la knabino kiun li renkontis nur la antaŭan nokton, Erec atakis la alian kavaliron kun renovigita forto. Erec gajnis avantaĝon kiam li donis frapon al la kapo de la alia kavaliro. Kiam la frapo stunis la alian kavaliron, Erec kaptis kaj deŝiris la kaskon de la kapo de la alia.

La alia kavaliro petegis por kompato kaj permesis al si fariĝi malliberulo de Erec. Erec diris al la alia kavaliro kiel lia malliberulo; li devas iri kun sia sinjorino kaj la nano al Kastelo Cardigan. Erec eksciis ke la alia kavaliro estis Sinjoro Yder, la filo de Nut (en la Mabinogion, li estis nomata Edern, la filo de Nudd). Yder devis meti sin ĉe la kompato de Guinevere kaj fariĝi ŝia malliberulo. Yder ankaŭ devis rerakonti kio okazis en Laluth. Yder konsentis al ĉiuj kondiĉoj de Erec; li tuj ekiris al Cardigan kun sia sinjorino kaj sia ĝiba nano.

Erec gajnis la konkurson; lia sinjorino rajtiĝis ricevi la premiitan akcipitron. La Grafo de Laluth rekonis sian nevinon kiu estis nomata Enide. La Grafo invitis Erec al sia hejmo, kion Erec rifuzis. Tamen, la Grafo kaj lia familio akompanls Erec, reen al la hejmo de Enide.

Estis celebrado en la hejmo de la vavasoro, ne nur pro la venko de Erec, sed ankaŭ ke Erec edziĝos kun Enide. Erec volis ekiris matene kun sia nova fianĉino al Cardigan.

La filino de la Grafo pensis ke la robo de Enide estas tro malriĉa por kiam ŝi prezentos sin al Reĝo Arturo. La filino de la Grafo ofertis doni al sia kuzino, unu el siaj propraj belaj roboj. Erec tuj rifuzis, ĉar li volis ke sia reĝino (Guinevere) vestu lian novan fianĉinon, kiam li revenos al Cardigan. Do la kuzino de Enide decidis doni al ŝi unu el siaj plej bonaj ĉevaloj kiel donacon.

Erec promesis al la gepatroj de Enide ke ili ricevos novan hejmon en unu el la fortaj kasteloj de lia patro kiam Erec edziĝos kun ilia filino. Ĉiuj estis feliĉaj.

Matene, Erec kaj Enide ekiris al Cardigan. Enide portis nenion el siaj posedaĵoj krom la robon kiun ŝi portis la antaŭan nokton kaj la akcipitron kiun Erec gajnis por ŝi.

Kiam ili alvenis, Arturo kaj Guinevere feliĉe salutis ilin. Guinevere donis bonan konsilon al sia edzo, kiam ŝi diris al li prokrasti la kutiman kison al bela sinjorino kiam persono mortigis la blankan cervon en la ĉaso. Neniu de la Ronda Tablo dubis ke Enide estis unu el la plej belaj fraŭlinoj en la regno. Arturo donis kison al Enide.

Erec estis freneze enamiĝinta al Enide, kaj estis senpacience por havi la geedziĝon kiel eble plej baldaŭ. Multaj sinjoroj ĉeestis la geedziĝon, kiu estis plenumita de la Ĉefepiskopo de Canterbury.

Post kiam ili edziĝis, ili restis en la kortego de Arturo. Erec partoprenis turniron en kiu li distingis sin en batalo. Baldaŭ post la turniro, Erec decidis ke estas tempo reveni hejmen kun sia nova edzino. Erec kaj Enide vojaĝis al Ester-Gales, kie Lac bonvenigis sian filon hejme. Lia patro varme bonvenigis Enide en la familion.

Provoj de Lojaleco

Enide estis tre feliĉa ke Erec edziĝis kun ŝi. Fakte, li dediĉis tiom da tempo al ŝi ke Erec ignoris kion kavaliro normale faras: ĉasadon, turnirojn kaj aventuron. Erec pasigis ĉiun solan horon kun ŝi.

Multaj kavaliroj estis malkontentaj kaj parolis inter si, ke ilia princo ne plu interesiĝis pri militado kaj aventuro. Ili kulpigis Enide pro la neaktiveco de Erec. Enide, kiu aŭdis ilian paroladon, estis vundita de iliaj komentoj pri ambaŭ ŝi kaj ŝia edzo. Tamen, ŝi timis diri ion al Erec.

Unu nokton, ŝi estis tiel maltrankviligita de ĉi tiu problemo ke ŝi ekploris. Erec sukcesis persvadi ŝin diri al li kio ĝenas ŝin. Kvankam ŝi diris al li la veron, li miskomprenis Enide. Li pensis ke Enide sentis tiel; li kredis ke lia edzino pensis ke li estas neaktiva kaj malkuraĝa.

La sekvan matenon, Erec diris al sia edzino vestigi sin, dum li armis sin. Li igis sian serviston seli la ĉevalon de sia edzino kaj sian propran. Lia patro estis konfuzita kaj iomete maltrankvila ke lia filo rifuzis ĉian kompanion por sia mistera vojaĝo, krom Enide.

Erec kaj Enide foriris tiun matenon. Erec ordonis al sia edzino rajdi antaŭe kaj ne diri ion al li.

Kvankam Enide obeis lin, ŝi ignoris lian ordonon kiam ŝi vidis tri rabistojn pretus ataki ilin. Ŝi iris kaj avertis sian edzon. Erec tuj riproĉis ŝin pro ne fidi pli al lia kuraĝo kaj proveco. Erec facile venkis la tri renegatan kavalirojn, prenante iliajn ĉevalojn.

Denove, Erec diris al ŝi rajdi antaŭe, kondukante tri ekstrajn ĉevalojn. Li denove ordonis al ŝi ne paroli al li ĝis li parolos al ŝi.

Dum ili forrajdis, ili ne vojaĝis leŭgon kiam aliaj kvin renegataj kavaliroj decidis mortigi Erec, kaj preni lian edzinon kaj liajn posedaĵojn. Enide, kiu vidis ĉi tiujn banditojn, fariĝis eĉ pli maltrankvila pri la sekureco de sia edzo ĉar ili supernombris ŝian edzon kvin kontraŭ unu.

Malgraŭ lia ordono, Enide ne povis resti silenta, kaj avertis sian edzon pri alia atako. Denove, Erec riproĉis ŝin pro malobeo kaj ŝia manko de fido al lia kapablo. Denove, Erec venkis la banditojn, kaj prenis iliajn ĉevalojn.

Ili vojaĝis ĝis noktiĝo, kiam ili instalis sin sub arbo. Enide rifuzis dormi. Enide diris al sia edzo ke ŝi gardos dum li dormis. Enide riproĉis sin pro diro al Erec kion la viroj de lia patro diris. Ŝi sentis kompaton por si mem.

Matene, ili vojaĝis ĝis ili renkontis skudieron kiu alportis manĝaĵon al ili. La skudiero vidis ilin vojaĝantajn al la kastelo de Grafo Galoain. La skudiero direktis ilin al gastejo en la kastelo. Erec rekompencis la skudieron per unu el la militĉevaloj kiujn li kaptis.

Kiam Grafo Galoain vidis sian skudieron stalante lian novan ĉevalon, li demandis kiam lia skudiero akiris la ĉevalon. La skudiero diris al sia sinjoro pri la malavarema kavaliro kaj la bela sinjorino.

Grafo Galoain iris renkonti Erec kaj lian sinjorinon. Kvankam la Grafo estis ĝentila al Erec, li lustis post Enide. Galoain provis sedukti Enide, kiu rimarkis liajn lacivajn intencojn. Ŝi timis pro la vivo de sia edzo. Ŝi pretekstis akcepti liajn avancojn. Ŝi promesis esti lia edzino, se Galoain mortigus ŝian edzon matene. Galoain tuj konsentis.

Dum Erec dormis, Enide estis maltrankvila pri la determino de Galoain mortigi ŝian edzon kaj devigi sin sur ŝin. Ĉe la tagiĝo, Enide vekis sian edzon kaj diris al Erec pri la intencoj de Galoain. Erec rimarkis ke ŝi estis lojala al li.

Erec diris al ŝi prepari sin por vojaĝo. Erec kompensis la gastejon pro vekado de li donante ĉiujn militĉevalojn kiujn li kaptis la antaŭan tagon. Ili tuj ekiris.

Grafo Galoain alvenis kie Erec loĝis, sed trovis ke ili jam foriris. Galoain rimarkis ke Enide faris naracon el li. Li tuj ordonis al siaj cent viroj persekuti la paron.

Antaŭ ol Erec kaj Enide povis atingi la arbaron, Enide avertis lin denove pri la viroj persekutantaj ilin. Denove li riproĉis ŝin pro ŝia averto. Erec tuj turnis sin reen kaj trapikis sian lancon tra la seneschalon de Galoain, mortigante lin.

Erec tiam renkontis la Grafon, kiu frapis la heroon en la bruston, sen rompi la lmajlojn de lia ĵakleto. Erec elseliĝis kaj serioze vundis Galoain, ĉar li freneze ne portis kirason. Erec tuj turnis sin reen kaj direktis sin en la arbaron kun sia edzino.

La viroj de Galoain pensis venĝi sian sinjoron kaj seneschalon, sed Galoain ordonis al ili turni sin reen. Li kredis ke Dio punas lin pro provo sedukti la lojalan edzinon de Erec.

Erec kaj Enide rajdis ĝis ili venis al la Kastelo Pointurie kiu apartenis al Reĝo Guivret la Mallonga. Guivret tuj defiis Erec. Ili batalis kaj serioze vundis unu la alian. Kiam Erec venkis Guivret, la reĝo kapitulacis. Li ofertis sian kuraciston por sanigi lin kaj la gastecon de sia hejmo. Erec rifuzis liajn ofertojn, sed petis ke se Guivret iam aŭdus ke li estas en malfacilaĵo, ke li venu helpi lin. Guivret konsentis.

Erec kaj Enide forlasis Guivret kaj vojaĝis ĝis li venis al la arbaro kie la kortego de Reĝo Arturo tenis ĉasekskurson.

Sinjoro Kay, kiu pruntis la ĉevalon de Sinjoro Gawain, defiis Erec, kiun li ne rekonis. Tamen, Erec rekonis Kay kaj la militĉevalon de Gawain. Erec facile elseliĝis Kay. Prefere ol teni la ĉarĝĉevalon, li ordonis al Kay redoni la ĉevalon al Gawain. Kiam Arturo kaj Gawain sciis ke estis Erec kiu venkis Kay, la reĝo sendis sian nevon por inviti ilin.

Gawain malsukcesis persvadi Erec viziti Arturon, ĉar la heroo rifuzis halti ĝis noktiĝo, kvankam li estis vundita. Gawain sendis unu el siaj skudieroj por reveni al Arturo kaj diri al la reĝo vojaĝi tri leŭgojn de kie ili tendaris, kaj starigi novan tendaron antaŭ Erec kaj Enide. Kiam estis tempo por ripozi por la nokto, Erec rimarkis ke Gawain lerte igis la heroon pasigi la nokton en la nova tendaro de Arturo.

Arturo kaj Guinevere varme salutis Erec kaj Enide. La fratino de Arturo Morgan le Fay uzis sian ungventon kaj sanigis Erec. Kvankam Arturo volis ke Erec restu kun li dum semajno por ke liaj vundoj povu plene saniĝi, Erec obstine rifuzis ripozigi sian korpon pli ol unu nokton.

Matene, Erec kaj Enide forlasis la tendaron, malgraŭ la petoj de Arturo kaj la reĝino resti pli longe kun ili.

La paro vojaĝis tra la arbaro ĝis ili aŭdis krion de fraŭlino. Erec diris al Enide resti malantaŭe dum Erec iris esplori la fraŭlinon kiu estis en aflikto.

La fraŭlino rakontis pri la situacio de sia amanto, kavaliro kiu estis prenita kiel malliberulo de du gigantoj. Erec promesis helpi savi la kavaliron de la fraŭlino.

Erec trovis ke la kavaliro estis senvesta kaj ricevis seriozajn batojn de la gigantoj. Erec defiis ilin kaj post iom da malfacila batalado, mortigis la gigantojn. La heroo liberigis la malliberulon de la gigantoj, kaj reprenis la vunditan kavaliron al la fraŭlino.

Erec tiam rapidis reen al Enide, sed lia vundo kiun li ricevis en la antaŭaj tagoj, remalfermiĝis. Erec perdis konscion kaj falis de sia ĉevalo.

Enide pensis ke ŝia edzo mortis; ŝi estis senkonsolebla kaj superata de sia funebro. Enide estis pretus mortigi sin per la glavo de Erec kiam grafo alvenis. La grafo forprenis la glavon de ŝi. La grafo promesis ke li entombigos la korpon de ŝia edzo. La grafo prenis Enide kaj la korpon de Erec reen al sia kastelo.

La Grafo Oringle de Limors pensis ke Enide estas la plej bela virino en la mondo, kaj ke li edziĝos kun ŝi, eĉ kontraŭ ŝia volo. Enide rifuzis la grafon, sed Oringle rifuzis aŭskulti. Neniu venis helpi ŝin.

La pastro plenumis la geedziĝan ceremonion de la grafo kaj Enide, sed Enide daŭre ploris ke ŝi volas morti kun sia edzo. La grafo ekkoleriĝis kaj batis ŝian vizaĝon.

Erec reakiris konscion kiam li aŭdis Enide plori kaj la grafon kriante al ŝi. Erec leviĝis, eltiris sian glavon kaj dehakis la kapon de Oringle. Vi povas imagi kion la gastoj de la geedziĝo pensis pri tio. Ili pensis ke demono posedis la korpon de Erec. Anstataŭ aresti Erec pro la murdo de Grafo Oringle, la homoj fuĝis terore de Erec. Eĉ fortikaj kavaliroj ne alfrontus Erec. En kelkaj momentoj, la preĝejo estis dezerta krom Erec kaj Enide.

Erec kaj Enide surĉevaliĝis sur unu ĉevalon kaj forrajdis de la kastelo. Neniu havis la kuraĝon haltigi ilin de foriro.

Erec petis pardonon de sia edzino pro testado de ŝia lojaleco kaj fidindeco. Li pardonpetis al ŝi pro meti ŝin tra tia streĉo. Erec diris al ŝi kiom li amas ŝin.

Ĝojo de la Kortego

Guivret la Mallonga aŭdis novaĵojn ke Erec estis vundita kaj ke Grafo Oringle provis devigi Enide edziĝi kun li. Ĉar Guivret promesis en amikeco al Erec veni helpi lin kiam li estas en malfacilaĵo, Guivret kolektis sian armeon por puni la grafon.

Guivret renkontis Erec, sed ne rekonis sian amikon. Guivret defiis Erec turniri kun li. Erec estis elseliĝita. Enide malhelpis Guivret ataki ŝian edzon kiam ŝi ĵetis sin super Erec. Estis nur tiam ke li rekonis Erec kaj Enide.

Guivret havis la bivakaron instalita tie, kaj havis sian kuraciston sanigi la vundojn de Erec. La sekvan tagon, Guivret revenis al Kastelo Pointurie kun Erec kaj Enide kiel siaj gastoj. Ili restis kun Guivret ĝis Erec plene resaniĝis.

Kiam Erec decidis ke estas tempo foriri kaj iri al la kortego de Arturo, Guivret decidis akompani ilin.

Iun tagon ili venis al urbo. Guivret volis preterpasi la urbon, pro la malbona kutimo praktikata tie. Erec ne povis rezisti iun ajn aventuron, kaj insistis ke lia amiko diru al li pri la malbona kutimo. Hezite, Guivret rivelis la kutimon de la Ĝojo de la Kortego.

Erec tiam insistis ke ili restu en la urbo, kaj ke li volas sperti la Ĝojon, esperante gajni grandan reputacion kiel kavaliro. Ili estis salutitaj de Reĝo Evrain, kiu invitis ilin resti en sia kastelo nomata Brandigan.

Post splenda manĝo, Erec petis la reĝon ke li dezirus viziti la Ĝojon de la Kortego. Ĉiuj en la kortego fariĝis malkontentaj, precipe la reĝo, pensante ke Erec serĉas sian propran morton petante la kutimon de la Ĝojo, ne gravas kiom Evrain provis diskuragi Erec de sia vojo.

Matene, Erec armis sin kaj estis eskortita al la Ĝojo de la Kortego de Evrain. Erec provis konsoli Enide, kiu estis maltrankvila kaj malkontenta pri la venonta batalo de sia edzo.

Erec venis al la Ĝojo de la Kortego, kaj estis nur unu enirejo. Ene de la kortego estis vicoj de kranioj en siaj kaskoj, sur la finoj de pikoj. Estis unu rezerva piko kaj loko sur kiu korno pendis. La reĝo diris al la heroo ke se Erec gajnos la batalon, li povas blovi la kornon kaj rompi la sorĉon kaj la malbonan kutimon ĉirkaŭantan la Ĝojon de la Kortego. Se Erec perdos la batalon, lia propra kapo pendos sur la neokupita fino de la piko.

Erec sentime eniris la Ĝojon de la Kortego, kaj vidis sinjorinon sidantan sur bela lito. Antaŭ ol Erec povis iri al la sinjorino, li estis konfrontita de alta, forta kavaliro, kiu tuj defiis lin.

Erec batalis la alian kavaliron, kiu portis ruĝan kirason, ĝis li venkis la praktikanton de la malbona kutimo. Erec indulgis la alian kavaliron, kiu diris al li kial la kutimo estis praktikata.

La kavaliro diris al Erec ke lia nomo estis Maboagrain, kaj li klarigis ke la sinjorino kiun Erec vidis sur la lito estis kaptita en ĉi tiu kutimo. Kiam ili ambaŭ estis junaj, ili estis enamiĝintaj, kaj li promesis ke li restos kun ŝi. Malgraŭ tio, li ne volis partopreni en la malbona kutimo, sed li ne havis alian elekton ol batali ĉiun kavaliron kiu eniris la Ĝojon de la Kortego. Maboagrain estus permesita foriri nur kiam kavaliro venkos lin kaj blovos la kornon.

Maboagrain diris al Erec ke la kutimo povas esti finigita nur kiam Erec blovos la kornon. Erec iris al la korno kaj blovis ĝin. La sorĉo estis rompita. Maboagrain estis liberigita por forlasi la Ĝojon de la Kortego.

Ĉiuj ploris pro ĝojo, nun ke la kutimo finiĝis. Ĉiuj krom la sinjorino sur la lito, kiu ploris pro la perdo de sia amanto.

Nur Enide iris konsoli la sinjorinon. Ŝiaj vortoj alportis konsolon al la knabino, ĉar ŝi eksciis ke Enide estis ŝia kuzino.

Dum kvar tagoj, ĉiuj en la urbo celebris la finon de la kutimo en la Ĝojo de la Kortego. Erec decidis ke estas tempo foriri. Erec kaj Enide forlasis la urbon kun Guivret la Mallonga.

Ili alvenis en la kortego de Arturo, kie la reĝo kaj Guinevere feliĉe salutis siajn amikojn. Arturo petis Erec resti kun ili, kion la heroo nur konsentis se Guivret estus permesita resti kun ili. Arturo volonte konsentis kun la propono de Erec kaj bonvenigis Guivret la Mallonga en sian domanaron.

Sep jarojn poste, Erec restis en Tintagel kiam li aŭdis novaĵojn ke lia patro mortis. Arturo kaj la tuta kortego iris al Nantes, en Bretonio, kie Erec estis kronita reĝo kaj Enide kiel reĝino.